Dominee
Stephan Hanewinkel is de samensteller van de eerste toeristische gids van Zuidoost
Brabant. In de Franse tijd, om precies te zijn in 1798, ondernam bij een "Reyse
door de Majorij van 's-Hertogenbosch", en beschreef in het boekwerkje met dezelfde
titel de bezienswaardigheden en de eigenaardigheden die hij in de Meierijdorpen
had gezien en meegemaakt.
Nu keek Hanewinkel natuurlijk met predikantenogen en derhalve met verbazing
en soms zelfs afgrijzen naar de "bijgelovige plechtigheden" van de katholieken.
Na het aanschouwen van een processie van Handel naar Gemert, waarbij een als
Jezus verklede man het kruis, "krom en geduurig onder den last dreigende te
bezwijken" naar Gemert sleepte, oordeelde onze dominee dat hij hier te maken
had met "verblinde zielen, zich laag naar de aarde krommend". Overigens heeft
Hanewinkel - een dertiger op dat moment - bij het beschrijven van dit passiespel
in zijn geheugen gegraven, want in 1798 waren de Fransen hier de baas, en hun
bewind kenmerkte zich door een sterke antigodsdienstige politiek. Passiespelen
en "kruisslepen" waren verboden. Maar Hanewinkel zal wel eerder in Gemert geweest
zijn. Hij was in 1766 geboren in Nuenen, doch kende Gemert goed, omdat zijn
grootouders en de twee generaties Hanewinkel daarvòòr als predikantenfamilie,
hier aan het Binderseind (het protestantse kerkje stond tegenover de plaats
waar de Heilige Geestlaan op het Binderseind uitkomt) hebben gewoond. Het is
dus heel aannemelijk dat de jonge Stephan, in de tijd dat Gemert nog in de oude
vrijheid verkeerde om vrij en in het openbaar processies en andere godsdienstoefeningen
te houden, toeschouwer is geweest bij het passeren van Jezus Christus van Nazareth
op de Keskesdijk, de weg van handel Naar Gemert....
| << De Paus | Duvelskamp >> |