Dominee Hanewinkel

Dominee Stephan Hanewinkel is de samensteller van de eerste toeristische gids van Zuidoost Brabant. In de Franse tijd, om precies te zijn in 1798, ondernam bij een "Reyse door de Majorij van 's-Hertogenbosch", en beschreef in het boekwerkje met dezelfde titel de bezienswaardigheden en de eigenaardigheden die hij in de Meierijdorpen had gezien en meegemaakt.
Nu keek Hanewinkel natuurlijk met predikantenogen en derhalve met verbazing en soms zelfs afgrijzen naar de "bijgelovige plechtigheden" van de katholieken. Na het aanschouwen van een processie van Handel naar Gemert, waarbij een als Jezus verklede man het kruis, "krom en geduurig onder den last dreigende te bezwijken" naar Gemert sleepte, oordeelde onze dominee dat hij hier te maken had met "verblinde zielen, zich laag naar de aarde krommend". Overigens heeft Hanewinkel - een dertiger op dat moment - bij het beschrijven van dit passiespel in zijn geheugen gegraven, want in 1798 waren de Fransen hier de baas, en hun bewind kenmerkte zich door een sterke antigodsdienstige politiek. Passiespelen en "kruisslepen" waren verboden. Maar Hanewinkel zal wel eerder in Gemert geweest zijn. Hij was in 1766 geboren in Nuenen, doch kende Gemert goed, omdat zijn grootouders en de twee generaties Hanewinkel daarvòòr als predikantenfamilie, hier aan het Binderseind (het protestantse kerkje stond tegenover de plaats waar de Heilige Geestlaan op het Binderseind uitkomt) hebben gewoond. Het is dus heel aannemelijk dat de jonge Stephan, in de tijd dat Gemert nog in de oude vrijheid verkeerde om vrij en in het openbaar processies en andere godsdienstoefeningen te houden, toeschouwer is geweest bij het passeren van Jezus Christus van Nazareth op de Keskesdijk, de weg van handel Naar Gemert....

<< De Paus Duvelskamp >>